Mekanik Montaj Yöntemi
Detaylı Anlatım
“Mekanik montaj” taş kaplama malzemelerinin bina yüzeyine kanca veya ankraj olarak adlandırılan paslanmaz çelik elemanlarla tutturulması yöntemidir.
Bu sistemde her taşın ağırlığı bina yüzeyine münferit olarak aktarılmaktadır. Bu sistem ile eğer istenirse montaj sonrası herhangi bir taşı, diğerlerine hiçbir şekilde zarar vermeden sökmek, yerini boş bırakmak veya başka bir malzeme ile değiştirmek mümkündür.
Taşlar, özellikle çok katlı binaların dış cephesine, yapıştırma yöntemi ile asla monte edilmemelidir!
Farklı malzemelerin ısı farklılıklarından doğan genleşme ve büzüşme, binada oluşabilecek oturma ve deprem gibi etkenlerden dolayı, yapıştırma yöntemiyle monte edilen taşın düşme riski çok yüksektir.
Mekanik montaj sisteminde, uygulamanın yapılacağı yüzeyin karakteri, taş ebadı, taş kalınlığı ve bina yüksekliğine bağlı olarak değişik ankraj yöntemleri seçilir. Montaj sistemi her bina için özel olarak projelendirilir ve uygulanır. Sistemin tamamen paslanmaz olması tercih edilmelidir. Sistemde kullanılacak paslanmaz çelik elemanlar, AISI 316 veya 304 kalite standartlarında olmalıdır.
Nokta Ankraj Sistemi
Bu sistem, kendi içinde H Gövde Z Ankraj ve Yaprak Ankraj sistemi olarak ikiye ayrılır.
Kaplanacak yüzeyin taşıyıcı özelliklere sahip olduğu (örneğin: brüt beton, betonarme perde, kolon kiriş, vb.) yerlerde, H gövde Z Ankraj sistemi uygulanır. Bu yüzeylerde Z Ankrajlar, çelik dübeller vasıtası ile direkt olarak yüzeye monte edilir ve her taş dört adet paslanmaz pim ile Z Ankrajlara tutturulur. Kaplanacak yüzey ile taşın arka yüzü arasındaki mesafe 3 cm ile 9 cm arasında olabilir.
Eğer kaplama yapılacak yüzey taşıyıcı özelliklere sahip değilse (gazbeton, briket, tuğla, vb.) ve taş boyutları da küçük ise, Yaprak Ankraj sistemi uygulanır. Bu yüzeylerde duvara açılacak 24 mm çapındaki ve yaklaşık 70 mm derinliğindeki deliklere Yaprak Ankraj elemanı olan paslanmaz çelik lamalar, harç ile sabitlenir ve her taş dört adet paslanmaz pim ile bu ankrajlara monte edilir. Bu sistemde kaplanacak yüzey ile taşın arka yüzü arasındaki mesafe, 1.5 cm ile 6 cm arasında olabilir.
Profilli Ankraj Sistemi
Bu sistem, kaplama yapılacak yüzeyin taşıyıcı olmaması (gazbeton, briket, tuğla, vb.) durumunda; kaplanacak yüzey ile taş arasının çeşitli nedenlerden (izolasyon, şakûl kaçıklığı veya estetik nedenler gibi) fazla açık olması halinde ve kaplanacak taşlar büyük ebatlı olduğunda uygulanır.
Betonarme döşeme kiriş alınlarına, her taşın arkasında iki adet olacak şekilde, profiller tespit edilir. Kaplama malzemeleri H gövde Z sisteminde olduğu gibi bu profillere Z Ankrajlarla monte edilir.
Bu sistemde kaplanacak yüzey ile taşın arka yüzü arasındaki mesafe en az 7 cm, en fazla 22 cm olmalıdır.
Kayseri Taşı Mekanik Montaj Uygulama Standartları
Dış cephede duvar tipine göre belirlenecek mekanik montaj ile kaplanacak ürünlerin kalınlıkları min. 2 cm olarak uygulanmalıdır. Kaplamada kullanılacak malzeme boyutlarının seçiminde (en/boy/kalınlık) kat yükseklikleri, açıklıklar ve taşıyıcı elemanların yerleri belirleyicidir.
Taşların boyutları, montajı yapan ustanın taşıyabileceği büyüklükte olmalıdır. Dolayısıyla, taş alanının 0,5 metrekareden büyük olmaması, taşın montajını kolaylaştıracaktır.
Taşın şekli mümkün olduğunca 1/2 oranında dikdörtgen veya kareye yakın olmalıdır. Çok ince, uzun olan taşlar esneyerek kırılabilir.
Ankraj elemanlarının kesitlerinin saptanmasında, taş ebadı, taş duvar ara mesafesi, bina yüksekliği gibi değişkenlere göre hareket edilmelidir.
Kaplama yapılan yüzey ile taş arasında havalandırma boşluğu bırakılmalıdır. Bu işlem hem mekanik sistemin bir gereğidir, hem de doğal ısı ve su izolasyonu sağlar.
Taşlar alt ve üst kenardan sabitlenmelidir. Ancak zorunlu hallerde yan kenarlardan sabitlenmeye gidilir. Yan kenarlarda her bir ankraja iki misli yük geleceği göz önüne alınmalıdır.
Alt ve üst kenarlardan yapılan montajda alt kenardaki ankrajların her birisi, altında olduğu taşın düşey yükünün yarısını ve üstünde olduğu taşın yatay yükünün yarısını alır.
Sabitlenecek taşın ankraj deliği L/4 mesafesinde açılmalıdır.
Mekanik elemanların kesitlerinin saptanmasında; sistemin ölü yükü, deprem yükü ve rüzgarın emme ve basınç yüklerini dikkate almak gerekir.
Malzeme montajı yatay ve düşeyde minimum 5 mm derzli olarak yapılmalıdır.
Çelik pimlerin minimum ebatları; boyu 50 mm, çapı 5 mm olmalı ve ısıl genleşmeleri/deprem yüklerini alabilmesi için plastik kapsül ile monte edilmelidir.
Sistem 3 eksende de (x, y, z) yükseklik ayarını mümkün kılar.
Yatay ve düşey derzleri silikon veya poliüretan mastik ile doldurulabilir ya da havalandırmanın sağlanması için açık bırakılabilir.
Uygulanmış alanların bakım ve korumasında suda çözülen nötr bir temizlik malzemesi kullanılmalıdır.
Mekanik Cephe Kaplama Aşamalarının Mimari Önemi
Doğal taş mekanik montajı, yapının estetiğini olduğu kadar yalıtımını ve güvenliğini de sağlayan kritik bir süreçtir. Kayseri Taşı uygulamalarında doğru aşamaların izlenmesi, binanın taşıyıcı sistemini yormadan ömür boyu kalıcı bir dış cephe oluşturur.
Uzman Uygulamanın Faydaları
- Sıfır Hata Payı: Çelik ankrajlar ile terazi ve şakülde milimetrik hizalama sağlanır, derz aralıkları mükemmel bir simetri oluşturur.
- İklim Koruması: Ana duvar ile taş arasında bırakılan hava boşluğu sayesinde, binada nem ve rutubet oluşumu engellenir, ısı yalıtımı maksimum seviyeye çıkar.
Uygulama Hakkında (SSS)
Montaj sırasında binaya zarar verilir mi?
Hayır. Mekanik montaj, çelik dübeller kullanılarak doğrudan taşıyıcı sisteme (kolon, kiriş veya sağlam tuğla/gazbeton yüzeye) yapıldığı için binanın statiğine hiçbir zarar vermez.
Kış aylarında uygulama yapılabilir mi?
Evet. Harçlı yapıştırma sistemlerinden farklı olarak mekanik kaplama kuru bir sistem (çelik konstrüksiyon) olduğu için her türlü hava koşulunda (don olayları hariç) güvenle uygulanabilir.
Mekanik Cephe Kaplama Aşamalarının Mimari Önemi
Doğal taş mekanik montajı, yapının estetiğini olduğu kadar yalıtımını ve güvenliğini de sağlayan kritik bir süreçtir. Kayseri Taşı uygulamalarında doğru aşamaların izlenmesi, binanın taşıyıcı sistemini yormadan ömür boyu kalıcı bir dış cephe oluşturur.
Uzman Uygulamanın Faydaları
- Sıfır Hata Payı: Çelik ankrajlar ile terazi ve şakülde milimetrik hizalama sağlanır, derz aralıkları mükemmel bir simetri oluşturur.
- İklim Koruması: Ana duvar ile taş arasında bırakılan hava boşluğu sayesinde, binada nem ve rutubet oluşumu engellenir, ısı yalıtımı maksimum seviyeye çıkar.
Uygulama Hakkında (SSS)
Montaj sırasında binaya zarar verilir mi?
Hayır. Mekanik montaj, çelik dübeller kullanılarak doğrudan taşıyıcı sisteme (kolon, kiriş veya sağlam tuğla/gazbeton yüzeye) yapıldığı için binanın statiğine hiçbir zarar vermez.
Kış aylarında uygulama yapılabilir mi?
Evet. Harçlı yapıştırma sistemlerinden farklı olarak mekanik kaplama kuru bir sistem (çelik konstrüksiyon) olduğu için her türlü hava koşulunda (don olayları hariç) güvenle uygulanabilir.